Rất nhiều quán ăn và cửa hàng nhỏ thuê người làm mà không có hợp đồng bằng giấy, nghĩ rằng thoả thuận miệng là đủ. Thực tế khi có chuyện — nhân viên nghỉ ngang, làm hỏng đồ, tai nạn trong bếp — bên không có giấy tờ luôn là bên chịu thiệt.
Hai loại hợp đồng được dùng hiện nay
| Loại | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Không xác định thời hạn | Không ghi ngày kết thúc | Bếp chính, quản lý, người gắn bó lâu |
| Xác định thời hạn | Tối đa 36 tháng | Phần lớn nhân viên quán |
Tám nội dung không được thiếu
- Thông tin hai bên và địa điểm làm việc.
- Công việc cụ thể — ghi "nhân viên phục vụ" thì sau này giao rửa chén là tranh cãi.
- Thời hạn hợp đồng.
- Mức lương, hình thức trả, kỳ trả lương. Lương ghi phải đúng lương thực trả.
- Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.
- Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
- Chế độ nâng lương, phụ cấp nếu có.
- Trang bị bảo hộ lao động nếu công việc cần.
Thử việc — ba điều hay làm sai
- Thử việc quá dài. Công việc ở quán thường chỉ được thử tối đa 6 ngày làm việc; vị trí cần chuyên môn kỹ thuật thì dài hơn. Thử vài tháng rồi cho nghỉ là sai.
- Trả lương thử việc quá thấp. Lương thử việc ít nhất phải bằng 85% lương của công việc đó.
- Không báo kết quả. Hết thời gian thử việc mà vẫn để làm tiếp thì coi như đã vào chính thức.
Giấy tờ tối thiểu nên có cho mỗi người
Hợp đồng ký hai bản · bản sao căn cước · bảng chấm công · bảng lương có ký nhận hoặc chứng từ chuyển khoản · biên bản bàn giao nếu giữ tài sản, chìa khoá, két.
Khi nhân viên nghỉ
Hai bên đều phải báo trước theo đúng loại hợp đồng. Quán nên có quy trình bàn giao: trả đồng phục, chìa khoá, đối chiếu công nợ nếu có, và chốt lương trong thời hạn luật định chứ không giữ lương để ép quay lại làm.
Phần mềm HRM Ordersys lưu hồ sơ từng người kèm hợp đồng, thời hạn và mốc nhắc gia hạn, cùng bảng chấm công và bảng lương theo tháng — bộ chứng từ tối thiểu mà quán nào cũng cần khi có tranh chấp.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, căn cứ Bộ luật Lao động 2019 và các quy định liên quan tại thời điểm đăng. Trường hợp cụ thể nên hỏi đơn vị tư vấn pháp luật lao động.