Cửa hàng nhiều người bán: tính doanh số và hoa hồng từng người

Cửa hàng bốn người bán, cuối tháng chia thưởng. Chủ nhớ mang máng ai chăm khách hơn, chia theo cảm tính. Người bán được nhiều nhưng ít nói thì ấm ức, người khéo ăn nói với chủ lại được phần hơn, vài tháng sau cửa hàng mất đúng người giỏi nghề. Muốn trả công theo việc thì trước hết phải có số — mà số đó phải sinh ra ngay lúc bán, chứ cuối tháng ngồi nhớ lại thì không ai tin.

Bước đầu: mỗi hoá đơn phải biết ai bán

Ở màn bán hàng, hoá đơn luôn gắn nhân viên thực hiện. Từ đó, Báo cáo bán hàng theo thời gian có một mục xem theo nhân viên, liệt kê mã nhân viên, họ tên, chức vụ, số lượng hàng đã bán và doanh thu gộp trong khoảng ngày chọn. Cửa hàng nhiều chi nhánh thì lọc theo chi nhánh để không lẫn người của hai nơi.

Cùng báo cáo đó còn xem được theo hàng hoá, theo phương thức thanh toán và theo nguồn đơn. Nghe thì nhỏ, nhưng nó trả lời được câu hay gây tranh cãi nhất: người doanh thu cao chưa chắc đã là người bán tốt — có thể họ đứng ca đông khách, hoặc chỉ bán hàng giá trị lớn. Nhìn thêm cột số lượng bán sẽ rõ hơn là chỉ nhìn tiền.

Hoa hồng gắn vào từng dòng hàng, không gắn vào cả hoá đơn

Chia theo doanh thu cả hoá đơn nghe gọn nhưng sai trong nhiều tình huống: một đơn có món do người này tư vấn, món kia do người khác lấy từ kho ra. Ordersys làm chi tiết hơn — bật cấu hình dùng hoa hồng nhân viên, khai danh mục hoa hồng rồi gắn cho từng mặt hàng. Lúc bán, nhân viên chọn người hưởng hoa hồng cho từng dòng hàng trong giỏ.

• Nhiều cấp cho một dòng hàng. Khai được người hưởng hoa hồng cấp 1, cấp 2 — hợp với cửa hàng mà một người tư vấn, một người chốt đơn hoặc giao hàng.
• Hai cách tính. Theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu của dòng hàng, hoặc một mức tiền cố định cho mỗi sản phẩm bán ra. Hàng biên lãi mỏng thì hợp cách thứ hai.
• Chỉ mặt hàng được khai mới có hoa hồng. Hàng nào không bật thì bán bình thường, không phát sinh dòng hoa hồng — tránh cảnh trả hoa hồng cho cả những thứ bán kèm giá vốn cao.
• Trả hàng thì hoa hồng trừ lại theo tỉ lệ. Khách trả 2 trong 5 cái, phần hoa hồng của dòng đó giảm đúng tỉ lệ; trả hết thì dòng hoa hồng bị xoá. Trả làm nhiều lần vẫn ra đúng số.

Ba chỗ nên thống nhất trước khi áp dụng

Thứ nhất là quy ước ai được ghi tên. Khách vào xem với bạn A, hôm sau quay lại mua lúc bạn B đứng quầy — cửa hàng phải chọn trước: tính cho người chốt đơn, hay chia hai cấp. Nói rõ từ đầu thì về sau không ai phải tranh luận ở quầy trước mặt khách.

Thứ hai là mức hoa hồng theo nhóm hàng chứ đừng để một mức chung. Hàng tồn lâu, hàng cận hạn nên để mức cao hơn để nhân viên chủ động đẩy; hàng đang hot thì không cần, bán gì cũng hết. Đây là cách dùng hoa hồng để điều hướng bán chứ không chỉ để chia tiền.

Thứ ba là chốt số vào một ngày cố định. Hàng đổi trả cuối tháng sẽ làm số nhúc nhích, nên định ngày chốt (ví dụ mùng 3 tháng sau) rồi lấy đúng báo cáo của ngày đó mà trả. Có ngày chốt, mọi người sẽ ngừng hỏi "sao số của em hôm qua khác".

Báo cáo theo nhân viên và hoa hồng nằm trong phần mềm quản lý bán lẻ của Ordersys, dùng chung dữ liệu với bán hàng, kho và đổi trả nên không phải nhập lại ở đâu. Cửa hàng muốn thử cách chia trước khi công bố với nhân viên thì có bản dùng thử miễn phí 7 ngày: khai hai ba mặt hàng, bán thử một buổi rồi mở báo cáo xem con số ra có đúng ý không.

Đọc thêm: Xem lãi từng mặt hàng: hàng bán chạy nhưng lãi mỏng để đặt mức hoa hồng không ăn vào lãi; và Phần mềm bán lẻ cho cửa hàng nhỏ: cần gì, không cần gì nếu cửa hàng mới bắt đầu.