Ngành ăn uống và bán lẻ thay người liên tục. Nhiều chủ quán coi đó là chuyện đương nhiên, cho đến khi ngồi tính ra mỗi lần thay một người tốn bao nhiêu — thì con số thường lớn hơn phần lương mà họ tiếc khi giữ người.
Một lần thay người tốn những gì
| Khoản | Ít ai tính vào |
|---|---|
| Tuyển | Đăng tin, hẹn phỏng vấn, người không đến |
| Đào tạo | Người cũ phải kèm — tức mất năng suất của hai người |
| Sai sót tháng đầu | Order nhầm, tính tiền sai, làm hỏng đồ |
| Khách phàn nàn | Phục vụ chậm hơn, quên món |
| Nhóm mệt thêm | Người ở lại gánh việc, và đó là lý do người tiếp theo nghỉ |
Năm lý do thật khiến nhân viên quán nghỉ
Theo thứ tự hay gặp, và phần lớn không phải vì lương:
- Lịch làm ra quá muộn, đổi ca tuỳ tiện. Sinh viên và người làm thêm cần biết lịch sớm để sắp xếp — xem xếp ca làm việc cho quán.
- Không rõ mình làm đúng hay sai. Không ai hướng dẫn, đến lúc sai thì bị mắng trước mặt khách.
- Đối xử không công bằng. Người quen được ưu ái, người mới nhận hết ca xấu.
- Không thấy đường đi lên. Làm một năm vẫn y như ngày đầu, lương y như ngày đầu.
- Lương trả trễ hoặc tính sai. Tính sai một lần mất niềm tin lâu hơn nhiều so với việc tăng vài trăm nghìn.
Sáu việc làm được ngay, gần như không tốn tiền
- Ra lịch trước một tuần và giữ đúng lịch đã ra.
- Làm bảng việc cho 7 ngày đầu của người mới: ngày 1 làm gì, ngày 3 làm gì. Người mới sợ nhất là không biết mình phải làm gì.
- Chỉ góp ý riêng, không mắng trước mặt khách và đồng nghiệp.
- Trả lương đúng ngày, đúng số, có bảng lương rõ ràng để đối chiếu.
- Có bậc rõ ràng: phục vụ → phục vụ chính → ca trưởng, kèm mức lương từng bậc.
- Hỏi khi người ta nghỉ. Năm phút hỏi thật lòng cho bạn biết nhiều hơn mọi phỏng đoán.
Một con số nên theo dõi hằng tháng
Số người nghỉ trong tháng chia cho số người trung bình. Theo dõi 6 tháng liền sẽ thấy rõ tháng nào có vấn đề và trùng với việc gì — đổi quản lý, đổi cách xếp ca, hay vào mùa cao điểm. Không đo thì mọi giải thích đều là cảm tính.
Và đừng quên phần nền: hợp đồng, bảo hiểm, lương đúng luật. Quán làm đúng những thứ đó tuyển dễ hơn hẳn — xem hợp đồng lao động cho quán ăn, cửa hàng.
Phần mềm HRM Ordersys theo dõi hồ sơ, ca làm, ngày công và lương của từng người — đủ dữ liệu để biết ai sắp nghỉ vì bị xếp ca nặng bất thường, thay vì đến lúc nhận đơn mới biết.
