Ngành ăn uống và bán lẻ thay người liên tục. Nhiều chủ quán coi đó là chuyện đương nhiên, cho đến khi ngồi tính ra mỗi lần thay một người tốn bao nhiêu — thì con số thường lớn hơn phần lương mà họ tiếc khi giữ người.
Một lần thay người tốn những gì
| Khoản | Ít ai tính vào |
|---|---|
| Tuyển | Đăng tin, hẹn phỏng vấn, người không đến |
| Đào tạo | Người cũ phải kèm — tức mất năng suất của hai người |
| Sai sót tháng đầu | Order nhầm, tính tiền sai, làm hỏng đồ |
| Khách phàn nàn | Phục vụ chậm hơn, quên món |
| Nhóm mệt thêm | Người ở lại gánh việc, và đó là lý do người tiếp theo nghỉ |
Năm lý do thật khiến nhân viên quán nghỉ
Theo thứ tự hay gặp, và phần lớn không phải vì lương:
- Lịch làm ra quá muộn, đổi ca tuỳ tiện. Sinh viên và người làm thêm cần biết lịch sớm để sắp xếp — xem xếp ca làm việc cho quán.
- Không rõ mình làm đúng hay sai. Không ai hướng dẫn, đến lúc sai thì bị mắng trước mặt khách.
- Đối xử không công bằng. Người quen được ưu ái, người mới nhận hết ca xấu.
- Không thấy đường đi lên. Làm một năm vẫn y như ngày đầu, lương y như ngày đầu.
- Lương trả trễ hoặc tính sai. Tính sai một lần mất niềm tin lâu hơn nhiều so với việc tăng vài trăm nghìn.
Sáu việc làm được ngay, gần như không tốn tiền
- Ra lịch trước một tuần và giữ đúng lịch đã ra.
- Làm bảng việc cho 7 ngày đầu của người mới: ngày 1 làm gì, ngày 3 làm gì. Người mới sợ nhất là không biết mình phải làm gì.
- Chỉ góp ý riêng, không mắng trước mặt khách và đồng nghiệp.
- Trả lương đúng ngày, đúng số, có bảng lương rõ ràng để đối chiếu.
- Có bậc rõ ràng: phục vụ → phục vụ chính → ca trưởng, kèm mức lương từng bậc.
- Hỏi khi người ta nghỉ. Năm phút hỏi thật lòng cho bạn biết nhiều hơn mọi phỏng đoán.
Một con số nên theo dõi hằng tháng
Số người nghỉ trong tháng chia cho số người trung bình. Theo dõi 6 tháng liền sẽ thấy rõ tháng nào có vấn đề và trùng với việc gì — đổi quản lý, đổi cách xếp ca, hay vào mùa cao điểm. Không đo thì mọi giải thích đều là cảm tính.
Và đừng quên phần nền: hợp đồng, bảo hiểm, lương đúng luật. Quán làm đúng những thứ đó tuyển dễ hơn hẳn — xem hợp đồng lao động cho quán ăn, cửa hàng.
Phần mềm HRM Ordersys theo dõi hồ sơ, ca làm, ngày công và lương của từng người — đủ dữ liệu để biết ai sắp nghỉ vì bị xếp ca nặng bất thường, thay vì đến lúc nhận đơn mới biết.
Chấm công bằng điện thoại, tự tính lương theo ca, phụ cấp, tăng ca và xuất bảng lương mỗi tháng.
Các tin tức khác
Quán bida kết hợp cà phê: quản lý chung hai nguồn thu
Cà phê sáng và bida tối là hai nhịp khác nhau trên cùng một mặt bằng: tách báo cáo theo khung giờ, quy ước cho khách chỉ uống không chơi, một nhóm nhân viên chạy cả hai mảng và giá theo khung giờ để kéo khách chéo.
QR gọi món có phải tải app không? Giải đáp đúng chỗ khách lo
Khách quét mã là vào trang web ngay, không cài đặt, không đăng ký. Bảng so sánh trang web QR và app tải về, vì sao vẫn cần mạng, và câu nhân viên nên nói để khách chịu quét.
Khách gọi sai món qua QR: xác nhận và huỷ thế nào cho không thất thoát
Công tắc xác nhận đơn QR (chờ duyệt hay xuống bếp ngay), huỷ món sau khi bếp đã nhận, bếp báo hết món, và bốn câu quán phải trả lời trước khi dán mã.
Bán hàng theo cân: nối cân điện tử với phần mềm thế nào
Ba cách bán hàng cân và cách nào nhanh nhất, hai kiểu nối cân (cân tại quầy và cân in tem mã vạch ở khu hàng), bốn thứ phải chuẩn bị trước khi nối, và cách quản kho hàng cân theo ký.
Cửa hàng tạp hoá bán sỉ lẫn lẻ: quản lý công nợ và giá theo khách
Khách lẻ và mối lấy sỉ khác nhau ở đâu, cách khai một mã hàng nhiều đơn vị tính để bán thùng vẫn trừ đúng kho, chốt giá theo nhóm thay vì nhớ từng người, và ba việc phải làm với công nợ.
Cửa hàng điện thoại, phụ kiện: quản lý IMEI và bảo hành
Một cửa hàng điện thoại bán hai loại hàng rất khác nhau trên cùng một quầy: máy thì mỗi chiếc một IMEI, phụ kiện thì hàng trăm mã nhỏ. Bài này bàn cách tách hai loại đó: khi nào bật quản lý theo IMEI, bốn chặng phải quét IMEI, phần bảo hành phần mềm làm được tới đâu, và cách quản giá sỉ cùng công nợ khách lấy buôn.
Cửa hàng giày dép: quản lý size, mẫu và đổi trả
Bán giày dép phải xử lý đổi trả nhiều hơn hẳn các ngành bán lẻ khác, và đó mới là chỗ làm tồn kho lệch. Bài này bàn phần đó: năm câu cần chốt trong chính sách đổi trả, vì sao đổi cỡ phải làm phiếu trên máy chứ không xử lý miệng, hàng đổi về xếp vào đâu thì còn bán được, và bốn con số bị đổi trả làm sai nếu bỏ qua.
Salon tóc cao cấp: quản lý đặt lịch theo stylist và dịch vụ dài
Ở salon cao cấp, khách đặt lịch với một người cụ thể chứ không đặt với salon. Bài này bàn phần phát sinh thêm vì chuyện đó: xử lý khi stylist khách muốn đã kín lịch, tách bảng giá theo bậc tay nghề thay vì để thu ngân nhẩm, siết nhóm lịch dài ba bốn tiếng, và giữ khách quen bằng hồ sơ của salon chứ không bằng trí nhớ của thợ.
Spa chăm sóc mẹ bầu, sau sinh: quản lý liệu trình dài ngày
Nhóm khách này khác khách thường ở chỗ liệu trình gắn với mốc thời gian không dời được: ô chống chỉ định phải hiện nổi bật trong hồ sơ, nên giữ đúng một kỹ thuật viên cho cả liệu trình, và vì khách dời buổi nhiều nên phải đặt buổi kế tiếp ngay tại quầy, nhắc hẹn và theo dõi buổi còn lại.
