Hộ kinh doanh có được hoàn thuế TNCN - GTGT không?

Hoàn thuế là quyền lợi chính đáng của người nộp thuế khi có số tiền thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp. Tuy nhiên, đối với mô hình hộ kinh doanh, việc hoàn thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và Giá trị gia tăng (GTGT) lại có những quy định riêng biệt và không phải lúc nào cũng thực hiện được. Bài viết này Ordersys Software sẽ giải đáp chi tiết việc Hộ kinh doanh có được hoàn thuế TNCN GTGT không? giúp các chủ hộ kinh doanh nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Bạn đã biết => Hộ kinh doanh cá thể tối đa bao nhiêu người phải nộp thuế? gồm những ai?

Định nghĩa thuế TNCN và thuế GTGT đối với hộ kinh doanh

Để hiểu về việc hoàn thuế, trước hết chúng ta cần nắm rõ bản chất của hai loại thuế mà hộ kinh doanh thường phải nộp.

Thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Đây là loại thuế gián thu, tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Người tiêu dùng cuối cùng là người chịu thuế, còn doanh nghiệp/hộ kinh doanh chỉ là đơn vị có trách nhiệm kê khai và nộp thay vào ngân sách nhà nước.

Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)

Đây là loại thuế trực thu, đánh vào thu nhập của cá nhân sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ theo quy định. Đối với hộ kinh doanh, thuế TNCN được tính trên phần thu nhập có được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Điều kiện chung để được hoàn thuế TNCN - GTGT

Theo quy định của Luật Quản lý thuế, việc hoàn thuế được áp dụng khi người nộp thuế thuộc một trong các trường hợp sau:

Điều kiện hoàn thuế GTGT

Một tổ chức, cá nhân được xem xét hoàn thuế GTGT nếu đáp ứng các điều kiện chung sau:

Nộp thuế theo phương pháp khấu trừ: Đây là điều kiện tiên quyết.

Có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết trong tháng (đối với trường hợp kê khai theo tháng) hoặc trong quý (đối với trường hợp kê khai theo quý).

Thuộc các trường hợp được hoàn thuế theo quy định của Luật thuế GTGT như:

Cơ sở kinh doanh có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết sau 12 tháng liên tục hoặc 4 quý liên tục.

- Hoàn thuế đối với dự án đầu tư.
- Hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu.
- Các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA không hoàn lại...

Điều kiện hoàn thuế TNCN

Việc hoàn thuế TNCN xảy ra khi cá nhân có số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp trong kỳ quyết toán. Cụ thể:

- Số thuế TNCN đã tạm nộp hàng tháng, hàng quý lớn hơn số thuế phải nộp cả năm khi thực hiện quyết toán thuế.
- Cá nhân đã đóng thuế nhưng ngưỡng thu nhập chưa đến mức đóng theo quy định pháp luật hiện tại.

Còn nhiều trường hợp khác ngoài lề theo quy định Pháp Luật nữa.

Tìm hiểu ngay => Hoá đơn bị điều chỉnh có kê khai thuế không? Khai kỳ nào? Khai như thế nào?

Hộ kinh doanh có được hoàn thuế TNCN - GTGT không?

Đây là câu hỏi cốt lõi và câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp tính thuế mà hộ kinh doanh đang áp dụng. Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh có hai phương pháp tính thuế chính là phương pháp khoán và phương pháp kê khai.

Đối với Thuế GTGT

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp KHOÁN: KHÔNG ĐƯỢC HOÀN THUẾ GTGT.

Lý do: Hộ khoán nộp thuế GTGT theo một tỷ lệ phần trăm (%) cố định trên doanh thu khoán. Phương pháp này không xác định được thuế GTGT đầu vào và đầu ra, không sử dụng hóa đơn GTGT, do đó không có cơ sở để xác định số thuế nộp thừa và thực hiện hoàn thuế.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp KÊ KHAI: CÓ THỂ ĐƯỢC HOÀN THUẾ GTGT.

Lý do: Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai (thường là các hộ có quy mô lớn hoặc tự nguyện lựa chọn) sẽ thực hiện chế độ kế toán, sổ sách, hóa đơn, chứng từ như một doanh nghiệp. Họ nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Điều kiện: Nếu hộ kinh doanh kê khai đáp ứng đủ các điều kiện hoàn thuế GTGT đã nêu ở mục 2 (ví dụ: có số thuế đầu vào lớn hơn đầu ra liên tục trong 12 tháng, có hoạt động xuất khẩu...), họ hoàn toàn có quyền lập hồ sơ đề nghị hoàn thuế.

Đối với Thuế TNCN

CÂU TRẢ LỜI LÀ: CÓ. Bất kể áp dụng phương pháp khoán hay kê khai, cá nhân kinh doanh (chủ hộ kinh doanh) đều có thể được hoàn thuế TNCN nếu có bằng chứng chứng minh số thuế đã nộp lớn hơn số thuế thực tế phải nộp.

Ví dụ điển hình:

Một hộ kinh doanh tạm nộp thuế TNCN hàng quý theo thông báo của cơ quan thuế. Cuối năm, khi tổng kết lại, doanh thu thực tế thấp hơn doanh thu dự kiến, dẫn đến số thuế phải nộp cả năm thấp hơn tổng số thuế đã tạm nộp. Phần chênh lệch này sẽ được hoàn lại.

Hộ kinh doanh có doanh thu trong năm không vượt quá 1 tỷ đồng (mức không phải nộp thuế TNCN và GTGT, áp dụng từ 01/01/2026) nhưng trong năm đã lỡ tạm nộp một khoản thuế nào đó thì sẽ được hoàn lại toàn bộ.

Tóm lại:

Thuế GTGT:

- Nếu áp dụng phương pháp khoán: KHÔNG được hoàn thuế.
- Nếu áp dụng phương pháp kê khai: CÓ, nếu đáp ứng đủ điều kiện hoàn thuế.

Thuế TNCN:

- Nếu áp dụng phương pháp khoán: CÓ, nếu nộp thừa thuế.
- Nếu áp dụng phương pháp kê khai: CÓ, nếu nộp thừa thuế.

Đừng bỏ qua => Phần mềm order cà phê, đồ ăn bằng điện thoại miễn phí 2025

Những lưu ý quan trọng khi hộ kinh doanh hoàn thuế

Để quá trình hoàn thuế diễn ra thuận lợi, các chủ hộ kinh doanh cần lưu ý:

Xác định đúng phương pháp tính thuế: Đây là yếu tố quyết định việc bạn có thuộc đối tượng được hoàn thuế GTGT hay không. Hãy kiểm tra lại trên tờ khai hoặc thông báo thuế của mình.

Lưu trữ hồ sơ, chứng từ đầy đủ: Dù là phương pháp nào, việc hoàn thuế (đặc biệt là thuế TNCN) đều đòi hỏi phải có sổ sách, chứng từ (hóa đơn đầu vào, chứng từ thanh toán, sổ theo dõi doanh thu...) để chứng minh số thuế đã nộp là thừa.

Thực hiện đúng thủ tục: Hồ sơ đề nghị hoàn thuế phải được lập theo mẫu quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC và nộp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Chủ động quyết toán thuế: Đối với thuế TNCN, để biết có nộp thừa hay không, chủ hộ kinh doanh cần thực hiện quyết toán thuế vào cuối năm. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc nhất để yêu cầu hoàn thuế.

Việc hộ kinh doanh có được hoàn thuế TNCN - GTGT không phụ thuộc chủ yếu vào phương pháp tính thuế đã đăng ký. Trong khi cơ hội hoàn thuế GTGT chỉ dành cho hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai, thì quyền lợi hoàn thuế TNCN được áp dụng cho tất cả các hộ kinh doanh nếu chứng minh được có số thuế nộp thừa.

Để đảm bảo quyền lợi, các chủ hộ kinh doanh cần nắm vững quy định, lưu trữ chứng từ cẩn thận và chủ động làm việc với cơ quan thuế khi có phát sinh số thuế nộp thừa. Nếu có thắc mắc, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến của các chuyên gia tư vấn thuế để được hướng dẫn chi tiết.