Gần như quán nào cũng có "luật riêng": đi trễ phạt 50.000đ, làm vỡ ly trừ lương, nghỉ không báo trừ một ngày công. Nghe hợp lý, nhân viên cũng chấp nhận — nhưng phần lớn những cách đó là vi phạm pháp luật lao động, và khi bị khiếu nại thì quán luôn thua.
Vậy được làm gì
| Muốn xử lý | Cách sai | Cách đúng |
|---|---|---|
| Đi trễ | Phạt 50.000đ mỗi lần | Không trả lương cho thời gian không làm việc — trễ 30 phút thì trừ 30 phút công, đó là tính đúng chứ không phải phạt. Tái phạm thì xử lý kỷ luật theo nội quy |
| Làm vỡ, làm hỏng đồ | Trừ thẳng vào lương | Có quy định về bồi thường thiệt hại, phải theo trình tự và có mức trần khấu trừ vào lương hằng tháng |
| Nghỉ không báo | Trừ hai ngày công | Ngày không làm thì không có lương ngày đó; phần còn lại xử lý theo nội quy |
| Làm sai nhiều lần | Đuổi ngay | Theo trình tự kỷ luật: có nội quy, có họp, có biên bản |
Nội quy lao động — thứ quán nhỏ hay bỏ qua
Không có nội quy viết ra thì không có căn cứ để xử lý kỷ luật. Nội quy nên có tối thiểu:
- Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, cách đăng ký nghỉ và đổi ca.
- Trật tự nơi làm việc: đồng phục, điện thoại, tiếp người nhà trong giờ.
- An toàn lao động, vệ sinh — đặc biệt quan trọng với bếp.
- Bảo vệ tài sản: quy định về két, kho, hàng hoá, thông tin khách.
- Các hành vi vi phạm và hình thức xử lý tương ứng.
Nội quy phải được phổ biến cho người lao động và niêm yết ở nơi làm việc. Viết ra rồi cất trong ngăn kéo thì cũng như không có.
Cách làm vừa đúng luật vừa hiệu quả
- Thưởng thay vì phạt. Đặt thưởng chuyên cần theo tháng. Người đi trễ tự mất thưởng — hiệu quả tương đương mà hoàn toàn hợp pháp và tinh thần nhóm tốt hơn hẳn.
- Chấm công tự động. Bỏ tranh cãi "em đến lúc mấy giờ" — xem chấm công bằng mã QR.
- Ghi lại vi phạm ngay lúc xảy ra, có chữ ký. Đến lúc cần xử lý mới đi nhớ lại thì không đủ căn cứ.
- Xử lý công bằng. Người quen được bỏ qua còn người mới bị phạt là cách nhanh nhất làm cả nhóm mất niềm tin — và đó mới là nguyên nhân thật khiến nhân viên nghỉ việc.
Phần mềm HRM Ordersys chấm công chính xác tới phút và lưu lịch sử, nên việc trừ đúng thời gian không làm việc có số liệu rõ ràng thay vì ước chừng rồi thành ra phạt tiền.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, căn cứ Bộ luật Lao động 2019 và các quy định về kỷ luật lao động tại thời điểm đăng. Trường hợp cụ thể nên hỏi đơn vị tư vấn pháp luật lao động.
Ordersys có bản cho nhà hàng, quán ăn và bản cho cửa hàng bán lẻ: tính tiền, kho, báo cáo, xuất hoá đơn điện tử. Cài đặt và đào tạo tận nơi.
Các tin tức khác
Quán bida kết hợp cà phê: quản lý chung hai nguồn thu
Cà phê sáng và bida tối là hai nhịp khác nhau trên cùng một mặt bằng: tách báo cáo theo khung giờ, quy ước cho khách chỉ uống không chơi, một nhóm nhân viên chạy cả hai mảng và giá theo khung giờ để kéo khách chéo.
QR gọi món có phải tải app không? Giải đáp đúng chỗ khách lo
Khách quét mã là vào trang web ngay, không cài đặt, không đăng ký. Bảng so sánh trang web QR và app tải về, vì sao vẫn cần mạng, và câu nhân viên nên nói để khách chịu quét.
Khách gọi sai món qua QR: xác nhận và huỷ thế nào cho không thất thoát
Công tắc xác nhận đơn QR (chờ duyệt hay xuống bếp ngay), huỷ món sau khi bếp đã nhận, bếp báo hết món, và bốn câu quán phải trả lời trước khi dán mã.
Bán hàng theo cân: nối cân điện tử với phần mềm thế nào
Ba cách bán hàng cân và cách nào nhanh nhất, hai kiểu nối cân (cân tại quầy và cân in tem mã vạch ở khu hàng), bốn thứ phải chuẩn bị trước khi nối, và cách quản kho hàng cân theo ký.
Cửa hàng tạp hoá bán sỉ lẫn lẻ: quản lý công nợ và giá theo khách
Khách lẻ và mối lấy sỉ khác nhau ở đâu, cách khai một mã hàng nhiều đơn vị tính để bán thùng vẫn trừ đúng kho, chốt giá theo nhóm thay vì nhớ từng người, và ba việc phải làm với công nợ.
Cửa hàng điện thoại, phụ kiện: quản lý IMEI và bảo hành
Một cửa hàng điện thoại bán hai loại hàng rất khác nhau trên cùng một quầy: máy thì mỗi chiếc một IMEI, phụ kiện thì hàng trăm mã nhỏ. Bài này bàn cách tách hai loại đó: khi nào bật quản lý theo IMEI, bốn chặng phải quét IMEI, phần bảo hành phần mềm làm được tới đâu, và cách quản giá sỉ cùng công nợ khách lấy buôn.
Cửa hàng giày dép: quản lý size, mẫu và đổi trả
Bán giày dép phải xử lý đổi trả nhiều hơn hẳn các ngành bán lẻ khác, và đó mới là chỗ làm tồn kho lệch. Bài này bàn phần đó: năm câu cần chốt trong chính sách đổi trả, vì sao đổi cỡ phải làm phiếu trên máy chứ không xử lý miệng, hàng đổi về xếp vào đâu thì còn bán được, và bốn con số bị đổi trả làm sai nếu bỏ qua.
Salon tóc cao cấp: quản lý đặt lịch theo stylist và dịch vụ dài
Ở salon cao cấp, khách đặt lịch với một người cụ thể chứ không đặt với salon. Bài này bàn phần phát sinh thêm vì chuyện đó: xử lý khi stylist khách muốn đã kín lịch, tách bảng giá theo bậc tay nghề thay vì để thu ngân nhẩm, siết nhóm lịch dài ba bốn tiếng, và giữ khách quen bằng hồ sơ của salon chứ không bằng trí nhớ của thợ.
Spa chăm sóc mẹ bầu, sau sinh: quản lý liệu trình dài ngày
Nhóm khách này khác khách thường ở chỗ liệu trình gắn với mốc thời gian không dời được: ô chống chỉ định phải hiện nổi bật trong hồ sơ, nên giữ đúng một kỹ thuật viên cho cả liệu trình, và vì khách dời buổi nhiều nên phải đặt buổi kế tiếp ngay tại quầy, nhắc hẹn và theo dõi buổi còn lại.
