Ở tiệm nail, salon tóc hay spa, hoa hồng là phần lớn thu nhập của thợ, và cũng là chỗ dễ mất người nhất khi tính sai hoặc tính chậm. Bài này liệt kê bốn cách chia phổ biến đang dùng ở Việt Nam, chỗ nào hay nhầm, và một công cụ để anh chị nhập số của tiệm mình tính thử.
Cách 1: Hoa hồng theo dịch vụ (phần trăm cố định)
Thợ nhận một tỷ lệ cố định trên giá dịch vụ đã làm, phổ biến 20–40% tuỳ ngành: nail thường 30–40%, tóc 25–35%, spa 15–25% vì giá dịch vụ cao và vật tư đắt hơn. Ưu điểm là dễ hiểu, thợ tự nhẩm được. Nhược điểm là không khuyến khích bán thêm, và với dịch vụ giảm giá thì phải nói rõ tính trên giá gốc hay giá sau giảm — chỗ này cãi nhau nhiều nhất.
Cách 2: Hoa hồng theo doanh số luỹ tiến
Doanh số trong tháng càng cao, tỷ lệ càng cao: dưới 20 triệu 25%, 20–40 triệu 30%, trên 40 triệu 35%. Cách này giữ được thợ giỏi vì thợ càng làm nhiều càng lợi. Nhược điểm: phải cộng dồn doanh số từng người theo ngày, ghi sổ tay gần như không làm nổi khi tiệm có từ 4 thợ trở lên.
Cách 3: Chia thợ chính và thợ phụ trên cùng một phiếu
Salon tóc gần như bắt buộc có cách này: khách nhuộm 650 nghìn, thợ chính nhận 30%, thợ phụ gội nhận 10%. Ở tiệm nail, thợ làm bộ và thợ vẽ cũng chia tương tự. Điểm quan trọng là ghi được hai người trên cùng hoá đơn ngay lúc thanh toán. Ghi sau vài tiếng là quên, ghi cuối ngày là sai.
Cách 4: Lương cứng cộng hoa hồng
Thợ nhận lương cứng 5–7 triệu cộng hoa hồng thấp hơn (10–15%). Phù hợp tiệm mới mở, khách chưa đều, để thợ yên tâm ở lại. Khi khách đông thì chuyển dần sang cách 1 hoặc 2. Cần tính thêm phụ cấp, phạt đi trễ nếu có — lúc này thực chất là tính lương chứ không còn là tính hoa hồng đơn thuần.
Tính thử hoa hồng của một thợ
Luỹ tiến dùng bậc mẫu: dưới 20 triệu = tỷ lệ nhập; 20–40 triệu = +5 điểm; trên 40 triệu = +10 điểm. Tiệm anh chị chia bậc khác thì đổi số trong phần mềm, công cụ này chỉ để hình dung.
Ba chỗ hay sai khi tính tay
- Dịch vụ giảm giá. Combo giảm 20% thì hoa hồng tính trên giá nào? Phải quy định trước và ghi ngay trên phiếu, không để cuối tháng mới nhớ.
- Khách dùng gói trả trước. Buổi thứ 5 của gói 10 buổi không có tiền thu về hôm đó, nhưng thợ vẫn làm. Hoa hồng phải tính trên giá trị một buổi, tức giá gói chia số buổi.
- Hai thợ một khách. Nếu chỉ ghi một tên trên hoá đơn, người còn lại mất công. Đây là lý do salon tóc dùng phần mềm sớm hơn các ngành khác.
Cả bốn cách trên đều cài được trong phần mềm quản lý nail và phần mềm quản lý salon tóc của Ordersys: ghi thợ ngay trên phiếu lúc thanh toán, hoa hồng tính tự động, thợ tự xem phần của mình mỗi ngày trên điện thoại.
