Cuối tháng chủ quán nhìn báo cáo rồi kết luận: "Tháng này bạn A bán được nhiều nhất." Câu đó đúng về doanh số nhưng chưa phải đánh giá năng suất. A làm 220 giờ, B làm 120 giờ — chia ra thì B mới là người bán khoẻ hơn trên mỗi giờ đứng quầy. Thưởng dựa trên con số thô kiểu này là cách nhanh nhất để người làm hiệu quả thấy không công bằng rồi nghỉ việc.
Hai con số phải có trước đã
Con số thứ nhất là giờ công. Nhân viên quét mã QR vào ca và ra ca trên điện thoại; mã đổi theo thời gian nên không chấm hộ được. Bảng công gom lại giờ vào, giờ ra, tổng giờ và trạng thái đi trễ của từng người, xem theo tuần hoặc theo tháng, xuất được ra Excel.
Con số thứ hai là doanh số từng người. Báo cáo bán hàng có bảng theo nhân viên: mã nhân viên, họ tên, chức danh, số lượng bán và doanh thu trong khoảng ngày bạn chọn. Điều kiện bắt buộc là mỗi người một tài khoản riêng. Cả ca bấm chung một tài khoản thì không có cách nào tách được, và đây là lý do phổ biến nhất khiến chủ quán không đánh giá được ai làm tốt.
Chia ra thì mới gọi là năng suất
Năng suất luôn là một phép chia: kết quả chia cho công sức bỏ ra. Với nhân viên bán hàng, ba cách chia dưới đây đủ dùng cho hầu hết quán.
| Chỉ số | Cách tính | Nói lên điều gì |
|---|---|---|
| Doanh thu trên một giờ công | Doanh thu của người đó ÷ tổng giờ làm | So được giữa người làm toàn thời gian và bán thời gian |
| Số đơn trên một giờ công | Số đơn người đó tạo ÷ tổng giờ làm | Tốc độ phục vụ, hợp với quán bán nhanh |
| Giá trị đơn trung bình | Doanh thu ÷ số đơn | Ai mời thêm món, bán kèm tốt |
Ba chỉ số này không thay thế nhau. Một bạn có số đơn trên giờ cao nhưng giá trị đơn thấp là người nhanh tay mà chưa biết gợi ý thêm — đó là việc đào tạo được, không phải việc trừ thưởng.
Chỉ so người với người trong cùng điều kiện
Đây là chỗ hay làm hỏng cả bảng đánh giá. Ba nguyên tắc nên giữ:
- Cùng vị trí. Thu ngân, nhân viên order và quản lý ca không so chung. Báo cáo tách được theo chức danh, hãy dùng đúng bộ lọc đó.
- Cùng khung giờ. Ca tối cuối tuần và ca sáng thứ Ba là hai thế giới khác nhau. Nếu phải so, so trong cùng loại ca hoặc so với chính người đó tháng trước.
- Cùng chi nhánh. Điểm đông khách cho doanh thu trên giờ cao hơn mà không liên quan gì tới tay nghề nhân viên.
Cách an toàn nhất là mỗi người so với chính mình theo thời gian. Xu hướng ba tháng của một người nói nhiều hơn một bảng xếp hạng chụp trong một tháng.
Vị trí không ra doanh số thì đo bằng gì
Bếp, phụ bếp, tạp vụ không có doanh số gắn tên. Đừng ép họ vào cùng một thước đo rồi kết luận họ kém. Với những vị trí này, cái đo được và công bằng là dữ liệu chấm công và vận hành: số ca nhận đủ, số lần đi trễ, số giờ làm thêm đã duyệt, số món bị huỷ hoặc làm lại. Những con số đó đã nằm sẵn trong bảng công và trong đơn hàng, không phải dựng thêm quy trình nào.
Nối sang tiền thì phải nói trước
Phần mềm nhân sự khai được hoa hồng theo doanh số: cuối kỳ hệ thống lấy doanh số bán của từng người để tính, cộng vào bảng lương cùng với phụ cấp, thưởng và các khoản trừ. Nhân viên xem phiếu lương của mình và tự đối chiếu được.
Điều quan trọng không nằm ở phần mềm mà ở việc công bố trước: tháng này đo bằng chỉ số nào, ngưỡng bao nhiêu thì có thưởng, ai không nằm trong diện tính. Công bố sau khi đã có số liệu thì dù con số đúng, nhân viên vẫn thấy như bị chấm điểm sau lưng. Và nhớ rằng phần mềm đưa ra giờ công với doanh số — phần ghép hai con số lại thành nhận xét về một con người vẫn là việc của người quản lý.
Chấm công QR, bảng công theo tuần và tháng, hoa hồng theo doanh số và bảng lương nằm trong phần mềm HRM của Ordersys, dùng thử miễn phí 7 ngày. Đọc thêm: quản lý ca phục vụ: ai bán bàn nào, doanh số từng nhân viên và phụ cấp, thưởng và phạt: đưa vào bảng lương thế nào cho rõ.
Chấm công bằng điện thoại, tự tính lương theo ca, phụ cấp, tăng ca và xuất bảng lương mỗi tháng.
Các tin tức khác
Lãi gộp từng món nhà hàng: làm sao cho con số đáng tin
Lãi gộp một phần ăn gồm gì và không gồm gì, hai đường đưa giá vốn vào phần mềm (ô giá vốn hoặc định lượng nguyên liệu), bốn chỗ làm con số sai, và vì sao phải nhân lãi gộp với số phần đã bán mới biết món nào thật sự nuôi quán.
Phần mềm quản lý chuỗi trà sữa: mở điểm thứ hai mà không khai lại từ đầu
Mở điểm thứ hai của quán trà sữa: nhập menu bằng tệp thay vì gõ lại, khai bốn nhóm tuỳ chọn và định lượng để vị giống nhau, dùng bảng giá cho phần giá chênh giữa các điểm, rồi xem báo cáo gộp cả chuỗi và tách từng chi nhánh.
Khách đặt lịch massage qua Zalo: nhận tin nhắn xong làm gì tiếp
Tin nhắn Zalo chưa phải là một cái hẹn. Cách đưa lịch từ tin nhắn vào màn lịch chung: chọn phòng, giường và kỹ thuật viên, đọc các trạng thái phiếu hẹn, và để phần mềm nhắc khách trước giờ.
Phần mềm quản lý pet shop: bán đồ thú cưng và nhận lịch dịch vụ trên một máy
Pet shop là hai cửa hàng ghép làm một: hàng hoá nhiều quy cách và dịch vụ tắm tỉa phải hẹn giờ. Cách khai nhiều đơn vị tính, nhận lịch có chọn người làm, và gộp hàng với dịch vụ vào cùng một hoá đơn.
Công nợ khách quen quán bida: ghi nợ và thu nợ ngay trên phần mềm
Thay cuốn sổ ghi nợ ở quầy: ghi nợ ngay lúc chốt bàn và bắt buộc gắn tên thành viên, doanh thu chỉ tính tiền thực thu, màn thống kê cho biết ai đang nợ bao nhiêu và tổng đang treo ngoài.
Nhà hàng nhiều bếp, nhiều máy in: phiếu chạy đúng khu
Bếp nóng, bếp lạnh, quầy bar mỗi nơi một máy in. Gán nhóm hàng hoá cho từng máy, hệ thống tự tách phiếu theo khu; chọn máy in IP hay USB và tìm ở đâu khi bếp mất phiếu.
Theo dõi món cafe bán chạy theo mùa để đổi menu
Menu ba chục món mà doanh thu chỉ đến từ bảy tám món. Đọc báo cáo hàng hoá theo kỳ, đặt cạnh giá vốn, chia món thành bốn nhóm rồi mới quyết giữ, đẩy hay bỏ.
Gói chăm sóc tóc định kỳ và thẻ thành viên cho salon
Gói hấp dầu sáu lần và thẻ thành viên là hai thứ khác nhau, quản lý chung một kiểu là rối. Trừ buổi ngay trên phiếu, chia hoa hồng cho thợ chính và thợ gội, và biết số buổi còn nợ khách.
Quản lý hợp đồng lao động: nhắc gia hạn, lưu hồ sơ nhân viên
Hết thử việc, hết hạn hợp đồng, giấy tờ hết hạn — những ngày chỉ đến một lần cho mỗi người nên dễ trôi. Mỗi nhân viên một hồ sơ kèm giấy tờ và ngày hết hạn, hệ thống nhắc trước khi tới hạn.
